Portefeuillehouder(s): Van der Laan, Onclin, Groothuismink, Slegers
Programmadoelstelling en de rol van de gemeente
De komende vier jaar focussen wij ons op een kwalitatieve uitvoering van de woningbouw die tot stand komt in samenspraak met onze inwoners. We zetten in op de betaalbaarheid van deze woningen. Bij het toevoegen van nieuwe woningen stellen we de verbetering van de leefbaarheid in de stad centraal. Het doel van de gemeente is groei met kwaliteit. Dankzij de inspanningen van de afgelopen jaren staan er tot 2040 ongeveer 16.000 nieuwe woningen op de planning. Vanwege de druk op de woningmarkt willen we deze ook realiseren. Daarbij houden we vast aan de kaders op het gebied van duurzaam en klimaatadaptief bouwen. We stimuleren slimme mobiliteit. We maken openbare ruimte groener en aantrekkelijker voor wandelen, sporten en ander gezond gedrag. In wijken komen voldoende maatschappelijke voorzieningen die het ontmoeten tussen buurtbewoners bevorderen. We kiezen voor binnenstedelijk verdichten en niet voor stadsuitbreiding in het omringende landelijke gebied. Onze woningvoorraad maken we veilig, duurzaam en toekomstbestendig. Met verstedelijking bouwen we aan de leefbare stad van de toekomst. Daarom zetten we in op groei, die kwaliteit toevoegt aan het wonen, werken en leven in de bestaande stad:
|
|---|
Voortgang 2026
De Zaanse Omgevingsvisie geeft de richting voor de integrale ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. In 2026 gaan we de visie verder verankeren in beleid en uitvoering. Op dit moment is er sprake van een stijging van de energieprijzen, mede als gevolg van internationale ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Eerdere perioden met langdurig hogere energieprijzen laten zien dat dit kan doorwerken in hogere kosten en kan leiden tot terughoudendheid om investeringen te doen.
De realisatie van de nieuwbouwwoningen verloopt positief met ca 1000 opgeleverde woningen in 2025 in heel Zaanstad en de start bouw van 1250 woningen. Komend jaar 2026 worden zelfs tussen de 1500-1900 opleveringen verwacht. De woningmarkt blijft echter nog gespannen. We willen ons blijven inzetten om de woningbouwproductie op gang te houden en woningen voor de verschillende doelgroepen te realiseren. De bestaande woningvoorraad blijft aandacht vragen met oog op de verduurzaming en de aanpak van slechte funderingen.
We koesteren ons erfgoed en zetten ons samen met erfgoedvereniging, bewoners en ondernemers in om uitvoering te geven aan de onlangs vastgestelde Erfgoedstrategie 2026-2032.
De ruimte is schaars in Zaanstad. In 2026 brengen we de ruimtevraag voor de strategische opgaven en majeure ruimteclaims systematisch in beeld en ontwikkelen een aanpak die helpt om integrale keuzes te maken.
In de ruimtelijke keten werken we verder aan het stapgewijs uitwerken en toepassen van de Omgevingswet, zoals het wijzigen van het omgevingsplan Zaanstad. Westzaan Noord zal voor de woongebieden de eerste wijziging van het omgevingsplan worden. Daarnaast wordt gewerkt aan het wijzigingen van het omgevingsplan voor gebiedsontwikkeling en beleidsthema’s. Verder blijven we werken aan een verdere verbetering van de dienstverlening.
Het dagelijks onderhoud en de afhandeling van de meldingen ligt op koers. De civieltechnische voorbereidingscapaciteit wordt dit jaar vergroot. Hierbij proberen we de capaciteit te versterken om in de toekomst wel de geplande vervangingsinvesteringen uit te voeren.
Internationale onrust is duidelijk voelbaar met sterk stijgende prijzen voor diesel en dat leidt tot hogere kosten voor onderhoud van de openbare ruimte.
De mobiliteitstransitie blijft een centraal uitgangspunt in onze aanpak om Zaanstad bereikbaar, leefbaar en duurzaam te houden. We werken aan een juiste balans in mobiliteit, waarbij er een verschuiving van autogebruik naar vaker lopen, fietsen en reizen met het openbaar vervoer, ondersteund door een veilige en aantrekkelijke infrastructuur plaats vindt. De lopende programma’s en projecten richten zich op het verbeteren van regionale verbindingen, het versnellen van hoogwaardig openbaar vervoer en het verder ontwikkelen van doorfietsroutes en lokale knooppunten. Hiermee ondersteunen we niet alleen de groei van de stad en dorpen, maar dragen we ook bij aan klimaatdoelen en een gezondere leefomgeving. In de komende periode zetten we in op verdere uitwerking en realisatie van projecten die deze transitie versterken, in nauwe samenwerking met regionale partners.
In het eerste kwartaal van 2026 is een aanvraag voor het transformatiefonds toegekend voor het Sluiskwartier, Achtersluispolder. Daarnaast heeft de raad ingestemd met een aanvullend kredietbesluit met inzet van het transformatiefonds op basis van de in 2021 vastgestelde risicobuffer binnen het Investeringsbesluit Transformatiefonds ter uitvoering van de drie WBI programma’s (2021/12195) voor de uitvoering van de bodemsanering voor het Kan Palen terrein en omgeving (project Hofwijk Noord fase 1).
Zoals bekend loopt het investeringsfonds af. De laatste toegekende investeringen worden via deze systematiek afgerond. Deze investeringen lopen nog enkele jaren door. Vooralsnog is de verwachting dat de opgenomen buffer in het fonds voldoende is.
Met de vaststelling van de Omgevingsvisie komt de indeling met MAAK gebieden te vervallen. De aansturing van de ontwikkelingen vindt gebiedsgericht plaats in afstemming met de opgaven. Dit zal vormgegeven worden aan de hand van het nieuwe coalitieakkoord.
In het eerste kwartaal van 2026 is een nieuwe nota Grond- en Vastgoedbeleid ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Deze wordt uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Daarnaast wordt er in 2026 verder gewerkt aan de bestuursopdracht erfpachtcontracten en onderhoud- en verduurzaming van onze vastgoedportefeuille.