Inleiding
Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026-2030. De Voorjaarsnota bestaat uit de Kaderbrief 2027-2030 en de Burap 2026. De Burap 2026 is een beknopte rapportage met een terugblik op de eerste maanden in 2026 en de noodzakelijke financiële aanpassingen in de Begroting 2026.
Er is begin 2026 veel gebeurd. De gemeenteraadsverkiezingen hebben in maart 2026 plaatsgevonden. Hiermee is een nieuwe bestuursperiode van start gegaan. Op het moment van schrijven zijn de onderhandelingen nog niet afgerond en is er nog geen nieuw college geïnstalleerd. Daarom is de voorliggende voorjaarsnota beleidsarm opgesteld. De mutaties komen overeen met de mutaties die zijn gepresenteerd in de staat van de financiën. Afhankelijk van de timing van het gereedkomen van het coalitieakkoord, worden de financiële uitkomsten verwerkt in de begroting 2027-2030 of in een aparte begrotingswijziging op de begroting.
De recente wereldwijde ontwikkelingen en met name de oorlog in het Midden-Oosten en de aanhoudende oorlog in Oekraïne, leiden tot grote schommelingen en een forse stijging van de energieprijzen. Inwoners merken dit aan hogere energiekosten en andere vaste lasten. Ondernemers krijgen te maken met hogere bedrijfskosten, wat druk kan zetten op hun bedrijfsvoering en investeringen. De gevolgen voor de gemeente zijn op dit moment moeilijk in te schatten. Ze hangen onder meer af van landelijke maatregelen en verdere ontwikkelingen. Daarom zijn deze effecten nog niet financieel verwerkt in deze Voorjaarsnota. We volgen de ontwikkelingen en eventuele maatregelen van het Rijk worden bij de begroting verwerkt.
Het nieuwe regeerakkoord ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’ is begin 2026 gepubliceerd. Positief is dat de coalitiepartijen de samenwerking met medeoverheden willen versterken. Toch valt op dat voor de gemeenten geen extra financiële middelen zijn vrijgemaakt. De voorjaarsnota van Zaanstad laat zien dat er een grote disbalans is tussen taken en middelen. Vanuit de VNG is er (nog steeds) een lobby bij het Rijk gaande om de balans tussen taken en middelen terug te brengen. Het college van Zaanstad blijft zich ook actief inzetten in de lobby richting de rijksoverheid. Onze boodschap blijft: de bezuinigingen raken de kern van de dienstverlening aan onze inwoners, zijn slecht voor de lokale economie, versterken maatschappelijke ongelijkheid en tasten het vertrouwen in de overheid aan. Het Rijk moet voldoende middelen geven aan gemeenten, om daarmee alle taken uit te kunnen voeren.
Leeswijzer
De Voorjaarsnota 2026-2030 is opgebouwd uit drie hoofdstukken:
- Kaderbrief 2027-2030
- Burap 2026
- Bijlagen
Hoofdstuk 1 begint met de financiële hoofdlijnen, waarna u de grondslagen aantreft zoals we die in en richting de Begroting 2027-2030 gaan hanteren.
Hoofdstuk 2 gaat specifiek over de voortgang in het jaar 2026. In de structuur van de begroting wordt per product een toelichting op de beleidsuitvoering gegeven, aangevuld met een financieel overzicht met toelichting. Deze overzichten bij elkaar opgeteld vormen de totale begrotingswijziging die met de vaststelling van deze voorjaarsnota wordt doorgevoerd. De paragraaf bedrijfsvoering beschrijft de ontwikkelingen in de gemeentelijke organisatie in 2026. Als laatste in dit hoofdstuk gaan wij nader in op de vervanging- en uitbreidingsinvesteringen. Deze investeringen zijn geactualiseerd in bedrag en moment van uitvoering en worden met deze voorjaarsnota opnieuw vastgesteld.
Hoofdstuk 3 bevat een aantal bijlagen, waaronder een overzicht van de reserves.
Afrondingsverschillen
De financiële tabellen in de voorjaarsnota worden afgerond op € 1.000. Door deze afronding kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Deze afrondingsverschillen kunnen een tel verschil veroorzaken (+1 of -1).