Begrotingswijzigingen

Klepelen is een maaimethode waarbij een machine met snel roterende messen (klepels) vegetatie, zoals gras, struiken en takken, fijnmaalt en versnippert in plaats van het af te snijden. De Minister van LVVN  heeft in 2025 besloten dat het niet meer mogelijk is om het klepelen in de gedragscodes van waterschappen en gemeenten op te nemen. Het is daarmee niet meer mogelijk om in openbare ruimte te klepelen, uitgezonderd waar dit onvermijdelijk is in het belang van veiligheid. Het alternatief voor klepelen is maaien en het afvoeren van het maaisel. De hogere kosten hiervan zijn op jaarbasis geraamd op € 0,2 mln.

Programma

Verstedelijking

Subtotaal journaal

Zaanstad ontvangt inkomsten uit verschillende regelingen rondom zwerfafval en verpakkingen. In 2025 heeft het Rijk besloten dat producenten van kunststofverpakking een vergoeding moeten betalen aan gemeenten voor de aanpak van zwerfafval. De inschatting was dat Zaanstad per jaar ongeveer € 0,45 mln. zou ontvangen. Op basis van de realisatie over 2024 blijkt dit bedrag € 0,08 mln. lager te zijn. De begroting wordt daarom bijgesteld. Daarnaast ontvangt de gemeente sinds 2023 een aparte vergoeding voor het verpakkingsafval in openbare prullenbakken. Deze regeling is vanaf 2024 structureel ingericht en levert Zaanstad ongeveer € 0,15 mln. per jaar op. Deze opbrengst was nog niet verwerkt in de begroting. Per saldo ontstaat hierdoor een structureel voordeel van € 0,8 mln.

Programma

Verstedelijking

Subtotaal journaal

Op 12 maart zijn de CPB cijfers gepubliceerd. Op grond hiervan indexeren we de salarissen met 4,2%, de uitgaande subsidies met 3,57% en de materiële prijzen met 2,1 %. De salarissen worden hierdoor netto met € 5,70 mln. geïndexeerd. Daarnaast worden de subsidies met € 8,87 mln. en de materiële kosten met netto € 0,82 mln. geïndexeerd.Aanvullend is voor 2026 en verder een te lage loonindexatie toegepast door nagekomen mutaties op de salarisbegroting. Dit wordt alsnog toegepast (in 2026 € 0,13 mln., 2027 € 0,06 mln., 2028 € 0,03 mln., 2029 € 0,05 mln. en 2030 - € 0,05 mln.

Programma

Financiën

Subtotaal journaal

In deze mutatie wordt de septembercirculaire Gemeentefonds 2025 verwerkt. De financiële gevolgen van deze circulaire zijn nader toegelicht via een Raadsinformatiebrief (zaaknummer 9691212)

Programma

Kansengelijkheid

Duurzaamheid

Gezondheid

Economie, kunst & cultuur

Veiligheid

Financiën

Subtotaal journaal

Bij de decembercirculaire in 2025 zijn middelen uit het Gemeentefonds ontvangen die bestemd zijn voor activiteiten in 2026 en verder (€ 1,82 mln.). Deze middelen zijn in 2025 deels aan de reserve Vooruitontvangen bedragen AU toegevoegd (€ 1,61 mln.) en deels worden ze rechtstreeks in latere jaren begroot. In 2026 worden de middelen die aan de reserve zijn toegevoegd hier weer aan onttrokken en op de betreffende programma's begroot. In totaal gaat om de volgende bedragen:- Programma Kansengelijkheid € 1,07 mln. Voornamelijk voor de kosten van kinderopvang, noodopvang asielzoekers, arbeidsmarktregio en Werkom.- Programma Verstedelijking € 0,44 mln. voor volkshuisvesting en funderingsproblematiek. -Programma Duurzaamheid € 0,11 mln. voor met name lokale energiehulp. - Programma Gezondheid € 0,24 mln. ten behoeve van vrouwenopvang.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Duurzaamheid

Gezondheid

Financiën

Subtotaal journaal

De kaderbrief 2027 van de OD NZKG is opgesteld. De bijdrage aan de omgevingsdienst neemt vanaf 2027 meer toe dan alleen indexatie als gevolg van volume ontwikkelingen (€ 0,04 mln.) en kosten voor het uitvoeren van de wettelijke basistaken op het gebied van ketentoezicht (incl. milieucriminaliteit), circulaire economie, MER werkzaamheden, toenemende (overlast)meldingen, indirecte lozingen en aanpassing van vergunningen in het kader van de omgevingswet (€ 0,06 mln.). Daarnaast zijn de kosten in relatie tot het (Provinciale) Energiebesparingsakkoord die vanuit een provinciale subsidie werden gefinancierd per 1 januari 2027 (€ -0,08 mln.) uit de begroting van de OD gehaald, omdat het vervolg hiervan nog onduidelijk is. De verwachting is dat hier weer een provinciale subsidieregeling op komt.

Programma

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

De gemeente handhaaft op het verkeerd stallen van fietsen en op weesfietsen in de openbare    ruimte. Als een fiets uit de openbare ruimte is weggehaald, kan deze tegen betaling worden    opgehaald. Het aantal verwijderde fietsen dat wordt opgehaald blijft structureel achter bij de verwachting en leidt daarmee tot lagere baten dan begroot (€ 0,1 mln.).

Programma

Veiligheid

Subtotaal journaal

De gemeente maakt voor het faciliteren van riviercruiseschepen (reservering van kades) gebruik van CruiseDock, het reserveringssysteem van Port of Amsterdam. Port of Amsterdam bracht hier tot nu toe geen kosten voor in rekening en deze zijn dus ook niet begroot. Met ingang van 1 januari 2026 gaat Port of Amsterdam deze kosten wél in rekening brengen. Deze dienen dan ook in de begroting te worden opgenomen. De kosten zijn geraamd op basis van 600 reserveringen per jaar.  (€ 0,04 mln.).

Programma

Verstedelijking

Subtotaal journaal

Tot 1 september 2025 voerde Port of Amsterdam taken uit t.a.v. reserveringen, facturering, communicatie en planning van riviercruise- en partyschepen. Door landelijke ontwikkelingen in de cruisevaart was het voor Port of Amsterdam nodig haar werkzaamheden voor andere havens te herprogrammeren. Hierdoor is Zaanstad sinds 1 september 2025 zelf verantwoordelijk voor alle reserveringen, facturering, communicatie en planning van riviercruise en partyschepen die Zaanstad willen bezoeken. Om deze werkzaamheden uit te voeren is extra capaciteit nodig (€ 0,1 mln.).

Programma

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

De gemeente Zaanstad heeft in 2025 een zienswijze ingediend, waarin zij de Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland (VrZW) verzoekt om in de begroting 2026 een taakstelling van 2% besparing door te voeren. Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur in juli 2025 is deze zienswijze echter niet overgenomen. Hierdoor wordt de voorgenomen besparing van 2% in 2026 niet gerealiseerd. De verwachting is dat deze ook in 2027 e.v. niet wordt gerealiseerd.  (€ 0,32 mln.).

Programma

Veiligheid

Subtotaal journaal

De Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland (VRZW) hanteert voor de begroting 2027 en verder een indexpercentage van 3,06%, waarbij Zaanstad rekening houdt met een index van 3,57%. Dit resulteert in een lagere bijdrage aan de VRZW - € 0,09 mln.

Programma

Veiligheid

Subtotaal journaal

De verwachte halvering van het eigen risico op basis van het regeerakkoord van het vorige kabinet is als bezuinigingsmaatregel in de begroting verwerkt. In het nieuwe regeerakkoord is juist opgenomen om het eigen risico te verhogen. Deze bezuinigingsmaatregel (€ 0,7 mln.) is daarom niet meer realistisch en wordt daarom teruggedraaid.

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

Het rijk verdeelt het uitkeringenbudget (BUIG-budget) over gemeenten via niet-beïnvloedbare factoren in eerdere jaren. Als een gemeente in verhouding minder uitkeringen verstrekt dan landelijk gemiddeld, kan dat leiden tot een positief buigsaldo. In Zaanstad daalde het aantal uitkeringen tot en met 2023 harder dan gemiddeld, waardoor het aantal uitkeringen ten opzichte van de totale bevolking in Zaanstad lager is dan bij vergelijkbare gemeenten. Hierdoor realiseert Zaanstad al jaren een voordeel op de BUIG. De aanpak Werk of meedoen heeft aan dit resultaat bijgedragen. Wij verwachten dat de aanpak zijn vruchten blijft afwerpen. Daarom wordt ook voor 2028 een positief buigsaldo opgevoerd in de begroting, vergelijkbaar met 2027 (€ 1,50 mln.). De financiering middels de BUIG systematiek noopt tot voorzichtigheid, daarom wordt dit voordeel niet verder dan drie jaar vooruit ingeboekt.  Randvoorwaarden voor het realiseren van dit voordeel zijn voortzetting van de participatieaanpak en geen wijziging in het objectieve verdeelmodel. De onzekerheid over het toekomstig buigsaldo is als risico opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen.

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

In de afgelopen jaren zijn de tarieven voor de plustaken van de GGD sterker toegenomen dan het budget hiervoor. Dit komt doordat de indexatie van de budgetten lager ligt, dan de daadwerkelijke loonkostenstijging bij de GGD. Daarbij is ook de toerekening van overheadskosten aan plustaken veranderd, wat voor sommige taken heeft geleid tot hogere kosten. Een deel van deze kostenverhoging kon tot nu toe worden opgevangen doordat de  gerealiseerde kosten lager waren dan begroot (o.a. door krapte op de arbeidsmarkt). Inmiddels is dit niet meer op te vangen. Hierdoor leidt de kostenstijging voor plustaken van de GGD tot € 0,178 mln. aan hogere kosten vanaf 2026 voor Zaanstad.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Sinds 2021 constateert Veilig Thuis een structurele toename van het aantal meldingen, een significante stijging in complexiteit van de casuïstiek en een intensivering van de maatschappelijke en juridische druk op de organisatie. Daartegenover staat een ongewijzigd aantal fte. De afgelopen jaren heeft Veilig Thuis intern diverse maatregelen genomen om de toename van werk op te vangen. Daar is de rek nu uit. Deze structurele disbalans leidt ertoe dat Veilig Thuis steeds vaker niet kan voldoen aan hun wettelijke verplichting: namelijk tijdig zicht op veiligheid in elk gezin waarover een melding is gedaan. De structurele disbalans vraagt om een structurele oplossing. Op basis van de huidige wachtlijst en de verwachte instroom betekent dit dat een uitbreiding van 2,6 fte Specialist Veilig Thuis, 0,3 fte Vertrouwensarts Veilig Thuis en 0,17 fte Gedragswetenschapper Veilig Thuis noodzakelijk is. De totale kosten hiervoor zijn € 0,35 mln., waarvan het aandeel voor de gemeente Zaanstad € 0,164 mln. is. Veilig Thuis is in die zin een openeinderegeling, omdat een toename van meldingen leidt tot meer werk. Het voorstel tot uitbreiding van de capaciteit van Veilig Thuis is zeer kritisch beoordeeld in de governance-structuur van de GGD. Noodzaak van deze capaciteitsuitbreiding wordt breed erkend.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Voor de inkoop van Wmo maatwerk per 2027 zijn nieuwe producten en nieuwe tarieven bepaald. Hiervoor is een kostprijsonderzoek uitgevoerd. Daarmee voldoen de tarieven aan de wettelijke verplichte “AMvB Reële Prijs Wmo”. Deze nieuwe tarieven leiden tot een stijging van de lasten voor Wmo vanaf 2027. De hoogte van de kostenstijging is nog onzeker. Dit komt omdat door de inkoop de indicaties voor Wmo moeten worden omgezet naar de nieuwe “producten” (met de hogere tarieven). Het risico is ingeschat op een kostenstijging van 20% (+ € 7 mln.) per jaar. In de begroting wordt met deze mutatie rekening gehouden met minimaal € 3,5 mln. per jaar aan hogere kosten, met een aanloop van € 1,75 mln. in 2027. Een hogere kostenstijging dan € 3,5 mln. tot maximaal € 7 mln. per jaar is als risico opgenomen.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Er worden 2 haalbaarheidsonderzoeken (HBO's) aangevraagd:-Elif Zuid: Het schoolbestuur heeft van het rijk toestemming gekregen om een nieuwe school te stichten. Op dit moment wordt er gebruik gemaakt van tijdelijke huisvesting (op de Jachtenlaan). Er wordt daarom in 2026 een HBO uitgevoerd voor de Tjotterlaan 2 € 0,05 mln.)-Elif Noord: het schoolbestuur heeft een aanvraag ingediend om een school in Zaanstad Noord te mogen starten. Het rijk beslist hier medio juli 2026 over. Om te kunnen anticiperen op het besluit, wordt er een HBO opgevoerd in 2026(€ 0,05 mln.). Als het Rijk negatief beslist, zal € 0,05 mln bij het volgende  P&C moment vervallen.

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

Er is sprake van een kostenstijging voor het Zorg- en Veiligheidshuis Zaanstreek-Waterland (ZVH ZaWa). Dit komt doordat zij nieuwe wettelijke taken moeten uitvoeren volgens twee wetten:• Wet Gegevensdeling in Samenwerkingsverbanden (WGS): Door de WGS zijn de wettelijke taken van het Zorg- en Veiligheidshuis binnen de persoonsgerichte aanpak (PGA) zwaarder geworden. Er is meer werk dat blijvend moet worden uitgevoerd.• Wet Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten (PARTA): De taken rondom contraterrorisme, extremisme en radicalisering (CTER) worden al een paar jaar door het Zorg- en Veiligheidshuis uitgevoerd. Dit is een extra taak, maar hiervoor is nooit structureel geld beschikbaar gesteld.Het Zorg- en Veiligheidshuis voert deze taken uit namens de gemeenten in de regio. Daardoor zullen de gemeenten vanaf 2027 meer moeten betalen. Voor Zaanstad stijgt de jaarlijkse bijdrage met € 0,12 mln. In 2026 zijn de kosten ook al hoger, maar dat wordt dat jaar nog één keer betaald uit de eigen reserve van het Zorg- en Veiligheidshuis. Vanaf 2027 moet het dus structureel in de gemeentelijke begrotingen worden opgenomen. Er komen geen extra financiële middelen van het Rijk voor deze taken.

Programma

Gezondheid

Veiligheid

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

In de begroting 2026 en verder is 0,5% van de totale salarisbegroting gereserveerd om eventuele schommelingen in pensioenpremies en sociale lasten op te vangen. Dit komt neer op een bedrag van € 0,77 mln. Deze reservering blijkt niet nodig en kan daarom vrijvallen. Daarnaast zijn de daadwerkelijke effecten van de pensioenpremies en sociale lasten gunstiger uitgevallen dan geraamd, wat resulteert in een financieel voordeel van € 0,2 mln. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 0,99 mln. in 2026 en met ingang van 2027 tot een voordeel van € 0,97 mln.

Programma

Financiën

Subtotaal journaal

In de Kadernota 2025 van de GGD is een herijking van het takenpakket voor jeugdgezondheidszorg (JGZ) opgenomen. Een deel van de zogenaamde plustaken die Zaanstad afneemt, zou worden verschoven naar het basispakket van de GGD. De kosten voor het basispakket worden verdeeld naar rato van inwonersaantallen van de deelnemende gemeenten. Doordat voor Zaanstad een relatief groot deel van de plustaken zou overgaan naar het basispakket, zou dit herverdeeleffect voor Zaanstad leiden tot een voordeel. De inschatting hiervan was gemaakt door de GGD en opgenomen in de kadernota. Op basis hiervan had Zaanstad dit voordeel verwerkt. Er zijn echter minder (gemeenschappelijke) plustaken JGZ naar het basispakket van de GGD overgebracht dan waar vanuit werd gegaan. Hierdoor is het voordeel voor Zaanstad op JGZ niet gerealiseerd en moet dit worden teruggedraaid.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Jaarlijks wordt de begroting voor specialistische jeugdhulp bijgesteld aan de hand van de gerealiseerde kosten over het voorgaande jaar. De voorlopige cijfers (peildatum 1 maart 2026) laten zien dat in 2025 de kosten voor jeugdhulp lager uitvallen dan begroot. Dit werkt door tot een voordeel van € 2,4 mln. vanaf 2026.In de begroting van 2025 werd rekening gehouden met een volumegroei van 4,7% jeugdhulp. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp is daadwerkelijk met ongeveer 3% toegenomen. De gemiddelde zorginzet/kosten per jeugdige met jeugdhulp is ongeveer gelijk gebleven. Hierdoor zijn de kosten in 2025, op een budget van € 75 mln., bijna 2% lager uitgevallen dan begroot. Verklaring hiervoor op hoofdlijnen: Hoewel de inzet van lichtere vormen van jeugdhulp is toegenomen, is de inzet van hoog specialistische jeugdhulp niet verder gegroeid. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp in verblijf is afgenomen.Belangrijke kanttekening: het opgevoerde voordeel van € 2,4 mln. kan nog wijzigen. In april worden de definitieve realisatiecijfers over 2025 opgesteld, op basis van de jaarverantwoordingen van aanbieders.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

In de afgelopen jaren zijn de kosten voor jeugdhulp steeds verder gestegen. Hoewel de volumegroei van de jeugdhulp in 2025 is afgeremd tot 3%, is het vooralsnog niet aannemelijk dat de kosten voor jeugdhulp in 2027 niet meer gaan groeien. De verwachte volumegroei van jeugdhulp kan niet anders worden voorspeld dan op basis van ervaringscijfers van de afgelopen jaren en landelijke adviezen. De deskundigencommissie van de Hervormingsagenda Jeugd heeft het Rijk geadviseerd om voor volumegroei van jeugdhulp het budget voor gemeenten jaarlijks met 4,7% te verhogen. De ervaringscijfers van Zaanstad laten in de laatste jaren een hogere gemiddelde groei zien.Een volumegroei van 4,7% in 2027 leidt tot € 3,8 mln. verwachte kostenstijging. Hiervan wordt 0,6% groei (= € 0,5 mln.) ten laste gebrachte van de stelpost Groei van de Stad, omdat het aantal jeugdigen naar verwachting met 0,6% toeneemt in 2027. De resterende volumegroei leidt tot een nadeel van € 3,3 mln. in de begroting vanaf 2027.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

De planning van de projecten in het investeringsfonds en groenfonds zijn geactualiseerd. Door herfasering van projecten waarvan de afschrijvingslasten uit deze reserve worden gedekt wijzigt ook de benodigde ontrekking uit de reserve.

Programma

Verstedelijking

Subtotaal journaal

Jaarlijks wordt de begroting voor maatwerk Wmo bijgesteld aan de hand van de gerealiseerde kosten over het voorgaande jaar. De voorlopige cijfers over 2025 (peildatum 2 maart 2026) laten zien dat de kosten voor Wmo lager uitvallen dan begroot. Dit werkt door tot een voordeel van € 0,65 mln. vanaf 2026.Met name de kosten voor Wmo maatwerk (o.a. huishoudelijke hulp en begeleiding) en Beschermd Wonen zijn minder sterk gestegen dan dat voor 2025 werd verwacht. Dit komt doordat er relatief meer lichtere vormen van Wmo maatwerk zijn ingezet. De inzet van huishoudelijke hulp is toegenomen, terwijl de inzet van (duurdere) begeleiding en dagbesteding gelijk is gebleven. Ook is er meer ingezet op Beschermd Thuis in plaats van het duurdere Beschermd Verblijf. Hierdoor zijn de kosten voor Wmo lager uitgevallen dan begroot. Ook speelt de krapte op de arbeidsmarkt een rol in de beperkte groei van de kosten. De capaciteit bij zowel de Sociaal Wijkteams als de aanbieders van Wmo maatwerk is onvoldoende om de stijgende vraag naar ondersteuning vanuit de Wmo op te vangen. Hierdoor neemt de druk op de Wmo toe en duurt het gemiddeld langer voordat de ondersteuning kan worden ingezet voor personen die dit nodig hebben.Belangrijke kanttekening: het opgevoerde voordeel van € 0,654 mln. kan nog wijzigenIn april worden de definitieve realisatiecijfers over 2025 opgesteld, op basis van de jaarverantwoordingen van aanbieders.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Op dit moment lopen er meerdere juridische procedures in verband met erfpacht. Dit betekent dat inhoudelijke en procedurele juridische expertise nodig is gezien het belang van het dossier. De verwachting is dat de kosten in 2026-2028 zijn (€ 0,15 mln.).

Programma

Verstedelijking

Subtotaal journaal

De inhuur van vrachtwagens voor de inzameling van grof huishoudelijk afval en dumpingen is sinds 2023 met name door prijsontwikkelingen flink duurder geworden. Ondanks dat dit een structureel effect is, is de begroting van de afvalstoffenheffing hier de afgelopen jaren steeds incidenteel op aangepast. Reden hiervoor was de ambitie om de aankoop van duurzame wagens te verkennen waarvan de kosten nog niet bekend waren. Er zijn echter nog geen duurzame alternatieven in de markt, waardoor nog ingehuurd moet worden. Derhalve wordt de begroting nu structureel aangepast met dekking uit het tarief afvalstoffenheffing. Aangezien deze kosten reeds onderdeel waren van het tarief afvalstoffenheffing 2026 leidt dit niet tot een verhoging van het tarief afvalstoffenheffing 2027 (t.o.v. 2026).

Programma

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

Actualiseren kapitaallasten vanwege de meerjaren investeringsplanning. Over het jaar 2027 (€ 0,83 mln.) hebben we een aanzienlijk batig resultaat. Vanaf 2028 slaat het resultaat om in een nadelig resultaat; 2028: (€ 0,17 mln.), 2029: (€ 0,12 mln.) en 2030 (€ 0,41 mln.). Voor 2028 en 2029 komt dit door de investeringen bij IF MFA Zaanse hout (schoolgebouw) en gymzaal, Kogerveld Oostzijderpark schoolgebouw en Wij land schoolgebouw uitbreiding (Onderwijshuisvesting) waarvan de budgetten naar achter zijn verschoven vanwege planningsoptimisme. Voor 2030 komt dit voornamelijk door de investeringen bij IF Durghorst Buurthuis (Accommodaties maatschappelijke participatie) en Reservering fietsenstalling personeel (Stadhuisplein 100, Stadhuis) waarvan de budgetten ook naar achter zijn verschoven vanwege planningsoptimisme.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Duurzaamheid

Gezondheid

Economie, kunst & cultuur

Veiligheid

Samen werken aan Zaanstad

Financiën

Subtotaal journaal

Vervoersmanagement € 0,97 mln. over de periode 2026 tot en met 2035. Het investeringsplan voor het wagenpark is geactualiseerd. Daarnaast vind een bijstelling plaats voor de elektrische variant van het wagenpark. Dit leidt tot een effect van €0,02 mln extra afschrijvingslasten in 2028 en €0,08 mln. extra afschrijvingslasten in 2029 en 2030. Daarnaast is € 0,04 mln. nodig voor aanschaf kraan en aanhanger. De kapitaallasten worden gedekt uit civiele kunstwerken.

Programma

Verstedelijking

Financiën

Subtotaal journaal

Zwembad De Slag – € 0,88 mln (2027). Er is een geschil ontstaan tussen de gemeente Zaanstad en de aannemer. In september 2025 heeft de aannemer aangekondigd een schadeclaim in te dienen; deze is tot op heden nog niet ontvangen. Mogelijk volgt een arbitrageprocedure met betrekking tot de te verwachten claim. Daarnaast heeft een onderaannemer een claim ingediend als gevolg van de bouwstagnatie. Deze claim dient door de gemeente Zaanstad te worden vergoed en zal vervolgens worden doorgelegd aan de hoofdaannemer. Met deze wijziging worden de kapitaallasten voor het benodigde extra krediet in de begroting verwerkt. Dit leidt tot een effect van € 0,02 mln. extra aan afschrijvingslasten vanaf 2028.

Programma

Gezondheid

Financiën

Subtotaal journaal

De verbouwing van de brandweer voor toekomstbestendige brandweerzorg (TBBZ) aan de locatie Prins Bernardplein (PBP) is duurder dan vooraf ingeschat. Dit leidt voor Zaanstad tot extra lasten van € 0,04 mln.

Programma

Veiligheid

Subtotaal journaal

De gemeente verleent via een subsidie een bijdrage aan Leger des Heils voor de maatschappelijke opvang. Hiervoor is in de Begroting 2026 een subsidieplafond opgenomen die 2,03% (= subsidie-index) hoger ligt dan in 2025. De werkelijke kosten om de maatschappelijke opvang te kunnen organiseren, zijn voor Leger des Heils sterker gestegen. De laatste jaren was onze subsidie-index lager dan de daadwerkelijke loonkostenstijging in de cao’s.Maatschappelijke opvang is een wettelijke taak van de gemeente. Hierdoor mag het subsidieplafond niet leiden tot het niet uitvoeren hiervan. De hogere kostenstijging van € 0,151 mln. per 2026 is het bedrag aan kostenstijging dat onvermijdelijk is om de maatschappelijke opvang te kunnen organiseren.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

In de begroting van de gemeente Zaanstad zijn de kosten voor de VrZW de afgelopen jaren te hoog ingeschat, met € 0,44 mln. De begroting wordt met deze wijziging aangepast, zodat deze overeenkomt met de bedragen uit de begroting van de VrZW. Dit betekent dat het structureel te hoog begrote bedrag nu vrijvalt -€ 0,44 mln.

Programma

Veiligheid

Subtotaal journaal

In de voorjaarsnota 2024 is, in het kader van scherper aan de wind varen, een structurele stelpost onderbesteding van € 0,2 mln. opgevoerd als taakstelling op product 3.1 op basis van een analyse van de jaarrekeningresultaten. De onderbesteding waar dit op toezag betrof incidentele voordelen op met name de uitvoeringsovereenkomst met de omgevingsdienst en op het groen- en waterplan. Voor het groen- en waterplan was gebrek aan projectleiding de incidentele reden van onderbesteding. Dit team is op orde gebracht. Voor de omgevingsdienst geldt dat reeds een bezuiniging van 2% is opgelegd en dat zij daarnaast in hun begroting en dienstverleningsovereenkomst strakker zijn gaan ramen. Verdere invulling van deze taakstelling is derhalve niet haalbaar. .

Programma

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

Op grond van de Wmo heeft de gemeente de wettelijke taak om dak- en thuislozen niet alleen op te vangen, maar ook begeleiding te bieden. Deze begeleiding hoort bij de taak om de situatie van dak- en thuislozen eerst te stabiliseren en vervolgens deze personen weer toe te leiden naar herstel en deelname aan de maatschappij.De planning is dat eind 2026 de locatie in de Boschjesstraat in gebruik kan worden genomen voor kortdurende opvang. De kosten hiervoor liggen € 0,35 mln. hoger dan waar, op basis van de inschatting in 2023-2024, vanuit is gegaan in de begroting voor 2027. Dit komt doordat de doelgroep complexer en zwaarder is, waardoor de inzet van meer personeel nodig is om ook de nodige begeleiding overdag in te zetten. Ook de verzorgings- en activiteitenkosten zijn hierdoor toegenomen. Het gaat om verschil van 2,5 fte ten opzichte van de eerdere inschatting.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

De salarisbegroting is gebaseerd op normbedragen per fte. De daadwerkelijke loonkosten kunnen hiervan afwijken als gevolg van verschillen in inschaling en het al dan niet toekennen van toelagen aan medewerkers. Om deze afwijkingen te corrigeren wordt een structurele bijstelling toegepast, die jaarlijks wordt geactualiseerd op basis van de meest recente inzichten. Uit de laatste berekeningen blijkt dat met ingang van 2027 sprake is van een structureel nadeel van € 0,02 mln. Bij het opstellen van de Begroting 2027 wordt deze correctie opnieuw berekend en verwerkt binnen de betreffende afdelingen.

Programma

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

De WKR is een wettelijke basistaak waarbij de gemeente extra opvang moet bieden bij extreme weersomstandigheden en vrieskou. Tot 2024 konden dak- en thuislozen vaak worden doorverwezen naar Amsterdam, maar die uitwijkmogelijkheid is niet meer mogelijk. Voor de huidige winter 2025-2026 zijn er afspraken gemaakt met o.a. hotels en aanbieders (zoals Leger des Heils, locatie Goudastraat). Dit kost € 0,24 mln. boven de reguliere subsidie voor opvang. Deze middelen zijn jaarlijks nodig om de WKR uit te voeren. Dit bedrag kan jaarlijks fluctueren afhankelijk van de temperatuur en duur van de kou. Afrekening vindt plaats op basis van werkelijke kosten.De locatie Goudastraat is met ingang van de winter 2026-2027 niet meer beschikbaar. De eenmalige investering voor een structurele oplossing (zijnde de inrichting van een opvanglocatie WKR) is opgenomen als knelpunt in hoofdstuk 4.4. van de staat van financiën.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

Met deze wijziging wordt de dekking geregeld van de uitbreidingsinvesteringen die ten laste van de stelpost kapitaallasten worden gebracht.

Programma

Financiën

Subtotaal journaal

De rente parameters zijn niet gewijzigd t.o.v. de begroting. De kortlopende rente blijft 2% en langlopend 3,5%. De effecten van het treasuryjaarplan en de begroting 2026 zijn verwerkt. De investeringsuitgaven voor 2026 en volgende jaren zijn geactualiseerd. In 2026 ontstaat een klein voordeel vanwege het uitstellen van investeringen naar latere jaren. In 2027 en verder ontstaan hierdoor juist nadelen, vanwege hoge investeringen in deze jaren. Daarvoor moet (langlopende) financiering worden aangetrokken (doorgerekend tegen 3,5% rente).

Programma

Financiën

Subtotaal journaal

In de meicirculaire gemeentefonds 2026 zal een meerjarenraming zijn opgenomen van de accres ontwikkeling voor de jaren na 2026. Vooralsnog houden we er rekening mee dat de accresverhoging in de circulaire voldoende groot is om de gemeentelijk indexatielasten te dekken. De exacte hoogte van het accres van het gemeentefonds blijft echter tot de dag van publicatie van de meicirculaire onzeker.

Programma

Financiën

Subtotaal journaal

De kapitaallasten zijn geactualiseerd op grond van de jaarrekening realisatie over 2025. Doordat er € 48 mln. aan investeringen is doorgeschoven (groot deel komt door Zwembad de Slag, Onderwijs IHP PO en Bedrijfsmiddelen stadsbeheer zie verder toelichtingen in de jaarrekening). zijn de kapitaallasten - € 2,22 mln. lager dan begroot. Hiertoe was op voorhand reeds geanticipeerd door een stelpost hiervoor op te nemen van € 1 mln. Hierdoor hebben we per saldo een voordeel van - € 1,22 mln.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Duurzaamheid

Gezondheid

Economie, kunst & cultuur

Veiligheid

Samen werken aan Zaanstad

Financiën

Subtotaal journaal

De tarieven voor jeugdhulp en WMO worden geïndexeerd op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). Voor de WMO wordt daarnaast ook rekening gehouden met prijsontwikkelingen (PPC). De OVA is een indexcijfer voor de gemiddelde loonkostenstijging in de zorg. In de overeenkomsten met aanbieders zijn de afspraken over indexatie van de tarieven jeugdhulp vastgelegd. De budgetten in de begroting worden geïndexeerd op basis van indexcijfers uit het Centraal Economisch Plan. Voor de budgetten jeugd wordt de subsidie-index (3,57%) gehanteerd. De voorlopige OVA voor 2027 (incl. correctie voor OVA 2026) is 3,86%. Voor het verschil wordt de begroting voor jeugdhulp bijgesteld. Dit leidt tot een bijstelling van € 0,234 mln.Voor de budgetten Wmo wordt de subsidie-index (3,57%) gehanteerd. Voor het verschil tussen deze indexen wordt de begroting voor Wmo bijgesteld. Het verschil voor 2027 is gering, de begroting wordt bijgesteld met een klein voordeel van € 0,029 mln.Vergelijkbaar als voor de jeugdhulp, wordt het budget voor het Jeugdteam jaarlijks ook geïndexeerd op basis van de OVA. De afspraken hierover zijn vastgelegd in de overeenkomst met het Jeugdteam. Dit leidt tot een bijstelling van € 0,037 mln.Vergelijkbaar als voor de Wmo, wordt het budget voor de Sociaal Wijkteams jaarlijks ook geïndexeerd op basis van de OVA en PPC. Dit leidt tot een klein voordeel van € 0,019 mln.

Programma

Gezondheid

Subtotaal journaal

De gemeente Zaanstad voert de administratie voor de arbeidsmarktregio. Verder heeft het personeel van de arbeidsmarktregio een aanstelling bij de gemeente Zaanstad. De arbeidsmarktregio heeft zijn begroting 2026 vastgesteld. De bestaande budgetten van de arbeidsmarktregio hebben wij uit de meerjarenbegroting gehaald.De arbeidsmarktregio betaalt zijn kosten uit de reserve arbeidsmarktregio.

Programma

Kansengelijkheid

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

De hoeveelheid beleidswerk m.b.t. de Participatiewet groeit als gevolg van nieuwe wetgeving, zoals Participatiewet in Balans. Wij nemen daarom een extra kennisspecialist aan. Als gevolg van ziekteverzuim hebben wij vervanging ingehuurd. Wij hebben het budget voor Zaanstart op een andere manier ingezet. Werkom heeft de opdracht gekregen de startgesprekken over te nemen van de wijkteams. Wij betalen deze kosten uit het Participatiebudget.Wij doen een toevoeging aan de reserve sociale infrastructuur. Het is bedoeld voor medewerkers van Werkom van Zaanstad, Purmerend en Wormerland, om de nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025 te compenseren. Wij hebben dit geld bij de septembercirculaire 2025 ontvangen van het Rijk.

Programma

Kansengelijkheid

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

De gemeente Zaanstad voert de administratie voor de budgetten voor volwasseneneducatie en aanpak basisvaardigheden. Wij verhogen de uitgaven op grond van de beschikking van het Rijk (€ 0,87 mln.). De regio krijgt voor de uitvoering van zijn taak geld van het Rijk  (-€ 0,87 mln.).

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

Wij hebben de begroting van de opvang van ontheemden uit Oekraïne geactualiseerd. Op basis van de ervaringen in 2025 zetten wij minder personeel in. Omdat de risico's kleiner zijn hebben wij het budget voor onvoorziene kosten verlaagd. Tenslotte kunnen wij de sloopkosten van de locatie Saendenborch uit een andere rijksbijdrage betalen (-€ 2,97 mln.). Wij hebben de onttrekking aan de reserve verlaagd, omdat de kosten van de opvang lager zijn (€ 2,97 mln.).

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

De vastgoed begroting is weer geactualiseerd.Voor 2026 is meer aan verkoop (€ -0,35 mln.), meer parkeren bij het stadhuis (€ -0,13 mln.), meer aan verhuur (€ -0,13 mln.) en meer aan erfpacht (€ 0,09 mln.). In 2026 zijn er meer erfpacht kosten (€ 0,09 mln.) waarvan € 0,07 mln. aan personeelskosten Grondzaken. Daarnaast zijn er in 2026 leegstand en verkoop kosten (€ 0,05 mln.) en is er meer onderhoud stadhuis (€ 0,13 mln.).Structureel is er meer verhuur (€ -0,13 mln.) en structureel is er meer aan onderhoud vastgoed (€ 0,13 mln.).De reserve sloopkosten wordt in 2026 opgehoogd (€ 0,18 mln.), het is de verwachting dat in 2028 de sloopkosten (€ 1,1 mln.) met dekking reserve (€ -1,1 mln.) zijn.

Programma

Verstedelijking

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

Wij zetten onze aanpak arbeidsmigranten voort in 2026 (€ 0,23 mln.). Wij betalen de kosten uit de subsidie Kansrijke Wijk (€ -0,17 mln.) en uit de reserve arbeidsmigranten (€ -0,06 mln.).

Programma

Kansengelijkheid

Subtotaal journaal

In 2025 zijn incidentele middelen overgeheveld naar 2026 via de reserve Budgetoverhevelingen (€ 7,31 mln.). Met deze begrotingswijziging worden deze middelen in 2026 beschikbaar gesteld voor de opgaven.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Gezondheid

Economie, kunst & cultuur

Samen werken aan Zaanstad

Financiën

Subtotaal journaal

De raad heeft eerder het besluit genomen om budget voor voorbereidingskosten WBI en beleidsintensiveringen WBI beschikbaar te stellen gedekt vanuit het Transformatiefonds(2021/12195). Voor 2026 bedraagt het beschikbaar gestelde budget in totaliteit € 2,98 mln. Hiervan was € 0,4 miljoen reeds begroot.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

Deze mutatie betreft actualisatie bestedingen 2026 van de subsidie Energiebesparingsprogramma Woningen Noord Holland (EWNH) (-€ 0,05 mln), het Soortenmanagementplan (SMP) met bijbehorende cofinanciering (-€ 0,36 mln.), het nationaal isolatieprogramma (NIP) (€ 0,45 mln.) en Volkshuisvestingsfonds verduurzaming (VHF-1) € 1,61 mln. Hier staan subsidieinkomsten tegenover (-€ 2,04 mln.) en een onttrekking uit de reserve duurzaamheidsfonds (€ 0,03 mln.)

Programma

Verstedelijking

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

Voor het Plan Energiearmoede 2.0 zijn vrijwel alle maatregelen uitgevoerd. Alleen de tweede ronde van de witgoedwissel is in 2025 niet doorgegaan door het stoppen van de Zaanse Pas. Deze maatregelen worden uitgevoerd in 2026.Dit betreft een budgetneutrale aanpassing van de lasten (€ 0,78 mln.) gedekt uit baten (- € 0,58 mln.) 2026 vanuit de specifieke uitkering Energiearmoede en een onttrekking uit de reserve duurzaamheidsfonds van € 0,2 mln.

Programma

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

Betreft een herfasering van de uitgaven met betrekking tot het bodemprogramma. Dit gaat om kosten voor onderzoeken, bodeminformatiebeheer en regie op de opgave ten aanzien van de aanpak ondergrond. Dit wordt gedekt uit de reserve bodembeheer (gevoed door een decentralisatieuitkering) en een specifieke uitkering.

Programma

Duurzaamheid

Subtotaal journaal

We actualiseren de capaciteitsinzet en materiële kosten op klimaat,- en energiebeleid. Dit dekken we uit de decentralisatie-uitkering (DU) afkomstig van de septembercirculaire 2025 en uit de eerder ontvangen tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat,- en energiebeleid (CDOKE). Voor 2026 dekken we de kosten uit de CDOKE middelen en de ontvangen DU, voor de jaren 2027 en verder dekken we dit uit de reserve Klimaatakkoord, daarnaast verwachten we nog rijksmiddelen te ontvangen in de jaren 2027 tot en met 2030 op dit onderdeel.

Programma

Duurzaamheid

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

Deze wijziging is de verwerking van de raming MPG 25.1 voor de jaarschijven 2026-2030. Daarnaast is in deze wijziging de eenmalige vrijval van € 0,42 mln. uit de Algemene Reserve Grondzaken (ARG) naar de algemene reserve (AR) opgnomen.

Programma

Verstedelijking

Duurzaamheid

Financiën

Subtotaal journaal

Actualisering investeringsfonds 26.1

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Gezondheid

Economie, kunst & cultuur

Subtotaal journaal

Er is meer vraag naar vakspecialisten als gevolg van uitvoering van gemeentelijk beleid en wettelijke taken. De verwachting is dat deze vraag de komende jaren onverminderd hoog blijft waardoor gevraagd wordt de formatie uit te breiden. Reden waarom niet gekozen wordt voor inhuur is dat dit relatief duur is en de voortgang niet kan worden gewaarborgd. De formatie wordt uitgebreid met visiespecialisten (6 fte, á 1,05 mln.). Daarnaast wordt gebruik gemaakt van tijdelijke externen (€ 0,4 mln.).  De dekking wordt verzorgd door de opgaves.

Programma

Subtotaal journaal

Middels deze begrotingswijziging wordt de begroting van het samenwerkingsverband Zaanstreek Waterland opgenomen in onze begroting.

Programma

Samen werken aan Zaanstad

Subtotaal journaal

Met deze wijziging wordt de begroting van het UItvoeringsplan Pact Zaandam Oost 2024-2027 geactualiseerd. Dit wordt volledig gedekt door de subsidies Kansrijke Wijken I, Regiodeal I en II en Preventie met Gezag I.

Programma

Kansengelijkheid

Verstedelijking

Veiligheid

Subtotaal journaal

Middels deze begrotingswijziging worden de middelen voor kwaliteitsverbetering van bestaande woningvoorraad gespecificeerd begroot per onderdeel. Daarnaast worden er veel minder BKZ woningen verwacht in 2026 uit VHF-1 (particuliere woningen) waarover de management fee BKZ van toepassing is die niet subsidiabel is.Er was verwacht dat BKZ met haar methodiek (van erfpacht) vaker zou worden toegepast in het project particuliere woningen (VHF-1). Dit blijkt bij de eerste projecten niet het geval.Vandaar dat de onttrekking van de reserve GAF wordt verlaagd voor 2026 met €0,5 mln

Programma

Verstedelijking