Financiën

Ten opzichte van de Begroting 2026 zijn de lasten € 1,65 mln. lager. De baten zijn € 0,62 mln. lager. De toevoegingen aan de reserves zijn onveranderd en de onttrekkingen € 0,78 mln. lager. De verschillen worden hieronder toegelicht. Als de mutatie een relatie heeft met een ander programma dan staat dit aangegeven in de voorlaatste kolom.

Bedragen x € 1.000

Mutaties met een effect op de Begroting                     
1. Verkiezingen
Om de verkiezingen gestructureerd te organiseren wordt een projectleider aangesteld. Hiervoor wordt budget ten behoeve van verkiezingen overgeheveld van programma Samenwerken aan Zaanstad naar de betreffende afdeling (-€ 0,13 mln.).

2. Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland
Met deze begrotingswijziging nemen we de begroting van het samenwerkingsverband Zaanstreek-Waterland op in onze begroting. De kosten dekken we met bijdragen van alle gemeenten in Zaanstreek-Waterland, een subsidie van de provincie en een onttrekking uit de reserve Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland.

3. Ontwikkelen salarisbudget
De werkelijke premies voor de sociale lasten en de pensioenen vallen lager uit dan verwacht, wat leidt tot een voordeel. In het salarisbudget was een taakstelling opgenomen waarmee extra personeel is aangetrokken om urgente knelpunten op te lossen. Deze taakstelling wordt nu afgerond door deze tegen te boeken. Daarnaast is er vanaf 2027 een nadeel vanwege de correctie op inschaling.

4. Kleine verschillen
Het restant aan afwijkingen op de lasten (€ 0,08 mln.) wordt verklaard door overige diverse kleine afwijkingen binnen dit programma. Relaties met programma 1, 2 en 4.

Mutaties met saldo neutraal effect op de Begroting                     
A. Reserve budgetoverhevelingen
In 2025 zijn incidentele middelen voor de verkiezingen (€ 0,22 mln.), de implementatie van nieuwe wetgeving (€ 0,7 mln.) en voor de vervanging van het belastingsysteem en het uitkeringssysteem (€ 0,14 mln.) overgeheveld naar 2026 via de reserve Budgetoverhevelingen. Met deze begrotingswijziging worden deze middelen in 2026 beschikbaar gesteld voor de opgaven. De reserve budgetoverhevelingen is opgenomen in hoofdstuk Financiën waar ook de onttrekking plaatsvindt.

B. Stelpost Overhead Bedrijfsvoering
Gemeente Zaanstad groeit. Het is daarom nodig dat de bedrijfsvoering meegroeit om de organisatie goed te ondersteunen. De kosten hiervan dekken we uit de stelpost overhead. Deze stelpost is opgenomen binnen het programma Samenwerken aan Zaanstad en wordt gevuld via een opslag op capaciteitsaanvragen in het primaire proces, die voortkomen uit de groei van de stad.
Met deze begrotingswijziging wordt een deel van de stelpost (€ 2,11 mln. in 2026) gericht ingezet voor versterking van de bedrijfsvoering, specifiek op de onderdelen waar de druk het hoogst is. Van dit bedrag blijft € 0,22 mln. binnen het programma Samenwerken aan Zaanstad. Het resterende € 1,89 mln. wordt beschikbaar gesteld aan de betrokken afdelingen om de geconstateerde knelpunten op te lossen.

C. Stadhuis
De kosten voor het onderhoud van het stadhuis vallen € 0,13 mln. hoger uit. Deze lasten hebben relatie met het actualiseren van het vastgoed op programma 2.

D. Wachtgelden wethouders
In 2026 was begroot om € 1,02 mln. over te hevelen van de reserve Wachtgelden Bestuur naar de voorziening Wachtgelden Wethouders. Uit de jaarrekening 2025 bleek echter dat de wachtgeldverplichtingen hoger waren dan het saldo van de voorziening. Daarom is in 2025 al € 0,85 mln. aan de reserve onttrokken en toegevoegd aan de voorziening. Als gevolg hiervan worden zowel de begrote onttrekking aan de reserve als de begrote dotatie aan de voorziening Wachtgelden in 2026 met € 0,85 mln. verlaagd. Bij de najaarsrapportage in 2026 wordt opnieuw bepaald wat de benodigde omvang van de voorziening Wachtgelden moet zijn.

E. Kostenverdeling
Door verandering in wetgeving (het BBV)  is er een administratieve wijziging (met effect op de baten en de lasten) doorgevoerd, dit heeft geen effect op het resultaat. Daarnaast wordt aan dit programma per saldo meer apparaatslasten toegerekend (€ 0,6 miljoen), dit wordt veroorzaakt doordat extra capaciteit is geraamd dat grotendeels gedekt wordt uit materieel budget en voor het restant uit rijksbijdragen en subsdies. Voor de gehele organisatie is deze kostenverdeling budgetneutraal. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.