Doorontwikkeling aanpak Meedoen naar vermogen
Sinds 1 januari 2026 werken de Wijkteams met een vernieuwde opdracht aan Meedoen naar Vermogen. Dit zorgt voor meer focus op de doelen van Meedoen naar Vermogen, wordt er meer ingezet op collectief aanbod en is er betere afstemming met andere leefgebieden. Via de reguliere resultaatgesprekken wordt de voortgang op deze opdracht gemonitord. Ook het verplaatsen van de startgesprekken naar Werkom zorgt voor meer focus bij de Wijkteams. Uit de eerste evaluatie blijkt dat deze verplaatsing een positief effect heeft op de toeleiding van uitkeringsgerechtigden naar het juiste re-integratietraject.
Hervorming arbeidsmarktdienstverlening
Sinds 1 januari is het Werkcentrum Zaanstreek Waterland geopend voor alle inwoners met vragen over werken en leren, én voor werkgevers met personeelsvraagstukken. In de eerste twee maanden meldden ruim 160 mensen zich, vooral werkenden en niet uitkeringsgerechtigden — precies wat we hebben bedoeld. Het Werkcentrum biedt maatwerk aanvullend op de dienstverlening van gemeenten en UWV, variërend van een kort adviesgesprek tot een traject of scholing. Namens Zaanstad neemt Werkom deel in het Werkcentrum. In maart 2026 start een landelijke campagne om het Werkcentrum breder bekend te maken.
Infrastructuur Sociaal Ontwikkel Bedrijf Werkom
Werkom ontwikkelt zich van werkvoorziening naar sociaal ontwikkelbedrijf. Sinds 2025 ontvangt de gemeente hiervoor incidentele Rijksmiddelen. Werkom zet deze middelen in voor stages voor leerlingen in het Pro/Vso onderwijs, extra ondersteuning van inwoners met GGZ-problematiek en het versterken van cultuursensitief werken binnen de organisatie. Zaanstad, Purmerend en Werkom werken aan een strategische agenda 2027-2030 voor verdere doorontwikkeling. In 2026 informeren we de raad uitgebreider.
Participatiewet in Balans
De wijzigingen die per 1 januari 2026 ingaan, zijn geïmplementeerd. Hiervoor zijn beleidsregels vastgesteld, waarin onder meer het giftenbeleid, de vereenvoudigde aanvraagprocedure, de zoektermijn voor jongeren en het toekennen met terugwerkende kracht zijn geregeld. De overige wijzigingen, die per 1 januari 2027 ingaan, worden voorbereid in beleid en uitvoering. Dit betreft onder andere een bufferbudget, verruiming bijverdiengrenzen en een evenredigheidstoets bij het opleggen van boetes. Op de -hiermee samenhangende - beoogde inwerkingtreding van de wet Handhaving Sociale Zekerheid per 1 januari 2027, bereiden we ons voor.
Jongerenloket
De gemeente ziet een toename van het aantal jongeren dat ondersteuning vraagt. Enerzijds komt dit door de stijgende naamsbekendheid en vindbaarheid van het Jongerenloket dankzij de campagne, anderzijds is dit een landelijke trend. Daarnaast wordt er gewerkt aan een Local-Heroes variant voor anderstaligen.
Inburgering
Het aantal inburgeraars dat succesvol hun traject afrondt, blijft gestaag toenemen. Tegelijkertijd zien we dat een deel van de inburgeraars – onder andere door omstandigheden zoals zwangerschap, ziekte of andere wettelijke verlengingsgronden – meer tijd nodig heeft om het traject af te ronden. Binnen de huidige wettelijke kaders wordt waar mogelijk maatwerk geboden.
Vanaf 2027 is er sprake van een tekort op de uitvoeringsmiddelen voor inburgering. Ondanks de inzet van gemeente Zaanstad ten aanzien van agendering en lobbywerk via de G40 en de VNG, is er geen zicht op financiële compensatie vanuit het Rijk.
Sluitende aanpak jongvolwassenen
Met de aanpak jeugdwerkloosheid is de sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren versterkt door middel van intensieve begeleiding bij de overgang van school naar school, en van school naar werk. De afzonderlijke maatregelen uit de Zaanse aanpak jeugdwerkloosheid lopen door tot 1 augustus 2026. Na 1 augustus wordt vanuit het nieuwe meerjarenplan voortijdig schoolverlaten en de stap van school naar werk ingezet op de overgangen school naar school en school naar werk.
